L-teanina – aminokwas z zielonej herbaty o nadzwyczajnych właściwościach

L-teanina to aminokwas, który występujący naturalnie w liściach zielonej herbaty, a śladowe jej ilości można znaleźć np. w podgrzybku brunatnym (Xerocomus badius) czy też  innych grzybach. Jej właściwości rozluźniające i znoszące napięcie nerwowe, wspomagające koncentrację i procesy uczenia się, są znane od dawna ale co tak na prawdę powoduje l-teanina poza w/w działaniami?

 

L-teanina a układ odpornościowy

  • Hamuje stany zapalne poprzez zahamowanie ICAM-1/NFKappaB i cytokiny IL-33 oraz zmniejsza degranulacje komórek tucznych w nadaktywnym nerwie pęcherzowym(podawana 2x dziennie)(jest to bardzo przydatne w przypadku alergików). Ponadto hamuje apoptoze i autofagię u szczurów, które miały pobudzony nerw pęcherza poprzez Substancję P(to czynnik zwiększający stany zapalne, pobudzany między innymi przez Clostridię Difficile). 1)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26828717
  • Zmniejsza stany zapalne w płucach astmatyków. 2)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27908701
  • Obniża COX-2(czyli może działać podobnie do leków NSAID takich jak aspiryna) 3)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24762604
  • Zmienia balans układu odpornościowego z Th2/Th1 na Th1/Th2 co oznacza, że na pewno polepszy stan zdrowia osób z alergiami i możliwe ze z astmą(u nich jest przeważnie dominacja układu limfocytów th2). Zwiększa poziomy dopaminy oraz 5-hydroxytroptaminy. 4)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26922362
  • Uczucie zimna(często występuje u kobiet) jest schorzeniem wywoływanym przez wirusy. Podawanie theaniny może temu zapobiec (w badaniu podawano 2x 490mg dziennie). 5)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22331996
  • Hamuje TGF beta 6)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25852135
  • Hamuje cytokinę zapalną TNF alfa 7)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25925964
  • Zwiększa wytwarzanie się interferonu gamma oraz Limfocytów T gammadelta(są jeszcze alfabeta które inaczej rozpoznają antygeny niż gammadelta). L-teanina zwiększa proliferację limfocytów T gammadelta. 8)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18156395
  • Może powstrzymać alergie. Obniża poziom immunoglobuliny IgE oraz wytwarzanie histaminy z komórek tucznych. 9)link.springer.com/article/10.1007%2Fs00726-011-0847-9 researchgate.net/publication/311096358_Inhibitory_effects_of_L-theanine_on_airway_inflammation_in_ovalbumin-induced_allergic_asthma

 

Najróżniejsze choroby w których l-teanina może pomóc

  • Po 8 tyg. suplementacji wykazuje pozytywne działanie w przypadku zaburzeń snu, depresji czy niepokoju u osób z zaburzeniami depresyjnymi. 10)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27396868 11)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21425373
  • L-theanina pomaga w przypadku problemów ze snem u schizofreników najprawdopodobniej poprzez ustabilizowanie systemu glutaminergicznego(glutaminian+glutamina). 12)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25896423
  • Niesteroidowe leki przeciwzapalne podrażniają jelita (jeśli są stosowane dłużej niż parę dni) i powodują krwawienia. L-teanina leczy podrażnienia jelit spowodowane syntetykami przeciwzapalnymi oraz hamuje substancje zapalne COX-1 i COX-2 13)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24981317
  • Może zredukować ilość ataków padaczki. 14)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23324588
  • Bardzo pomocna w przypadku Alzheimera(może blokować akumulacje amyloidu beta poprzez wpływ na białko SH-SY5Y) oraz wspomaga pamięć. 15)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19766184 16)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24710686
  • Pochodne teaniny hamują wzrost raka płuc(i napewno też innych nowotworów) in vitro i in vivo poprzez blokowanie ścieżki EGFR/VEGFR-Akt/NFKB. 17)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25138052
  • Reguluje ciśnienie krwi podczas stresu 18)ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4428023/ 19)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23107346
  • Polepsza sen u osób z ADHD (dawka 400mg dziennie) 20)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22214254
  • Podnosi poziomy serotoniny, dopaminy oraz GABA w mózgu – jeśli tak faktycznie jest, jest to dla mnie topowy suplement dla dzieci z autyzmem i coś,czego nie powinny używać dzieci z zespołem downa(tam jest przeważnie nadmiar GABA) 21)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17182482 22)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9566605

 

 Działanie neuroprotekcyjne l-teaniny

  • Zwiększa poziomy glutationu w mózgu w momencie wysokiego stresu oksydacyjnego i neurotoksyczności. 23)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27698535
  • Działa neuroprotekcyjnie w przypadku Choroby Parkinsona. Zwiększa GDNF(jest to czynnik wzrostu nerwów pochodzenia mózgowego). 24)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18452993
  • Podczas chronicznego stresu zostają zaburzone zdolności kognitywne oraz wzrasta stres oksydacyjny w organizmie, poziomy kortyosteronu i katecholamin zostają zaburzone. L-teanina odwraca wszystkie w/w procesy spowodowane stresem dzięki czemu można przyjąc, że pełni funkcje protekcyjne względem chronicznego stresu. 25)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23395732 26)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16930802
  • Pełni funkcje protekcyjną względem komórek siatkówki oka 27)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26687755
  • Chroni przed neurotoksycznością glutaminianu co jest zdecydowanie potrzebne w niektórych przypadkach Stwardnienia Rozsianego 28)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23097345
  • Redukuje peroksydację lipidów w mózgu 29)ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4428023/
  • L-theanina zwiększa poziomy Acetylocholinoesterazy(może to być dobra opcja dla osób z przewlekłymi fascykulacjami), obniża poziomy tlenku azotu, zwiększa poziomy antyoksydantów. Ochrania architektóre mózgu narażoną na neurotoksyczność(substancji z zewnątrz) 30)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26826962
  • Jak już wcześniej wspomniałem hamuje apoptozę zmieniając stosunek białek odpowiedzialnych za życie komórki (Bax/Bcl2) także napewno nie nadaje się ta substancja w czasie nowotworów gdzie stosunek Bax/Bcl2 powinien być odwrotny tj.powinno być promowane hamowanie Blc2 a zwiększanie Bax. Kadm aktywuje ścieżkę PI3k/Akt co także powinno być hamowane w czasie nowotworów – l-theanina hamuje toksyczność kadmu. 31)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26164708
  • Przywraca prawidłowe poziomy uprzednio obniżonych enzymów antyoksydacyjnych SOD(dysmutaza nadtlenkowa), GSH(glutation), CAT(katalaza) i SDH(succinate dehydrogenase). 32)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24325390
  • Ochrania przed neurotoksycznością aluminium(metal ten powoduje zmiany patalogiczne w korze mózgowej,móżdżku i hipokampie). 33)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24654859
  • L-teanina jest słabym antagonistą receptorów NMDA, działa hamująco na wydzielanie glutaminianu i może nieznacznie obniżać poziom tego neuroprzekaźnika 34) Kimura, K., Ozeki, M., Juneja, L. R., & Ohira, H. (2007). l-Theanine reduces psychological and physiological stress responses. Biological Psychology, 74(1), 39-45.

 

Inne właściwości l-teaniny

  • Wraz z innymi substancjami zawartymi w zielonej herbacie(wykazuje synergizm) polepsza jakość spermy 35)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2690246
  • Ochrania wątrobe przed jej alkoholowym stłuczeniem poprzez wzmocnienie działania enzymów antyoksydacji 36)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22019691 37)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22583898
  • Redukuje ‘efekt nagrody’ który występuje po dostarczeniu nikotyny. Hamuje nadmiernie pobudzone receptory acetylcholiny nikotynowej(nAChR), które zostały pobudzone przez nikotynę. Może to wspomóc walkę z nałogiem palenia. 38)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23233221
  • Pobudza ścieżkę ERK/eNOS co porwadzi do zwiększonej produkcji tlenku azotu wpływając tym samym na zdrowie układu kardiologicznego. 39)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22819553
  • Osłabia symptomy odstawienia opioidów(np.morfiny). 40)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22935630
  • Pobudza mózgowy czynnik wzrostu nerwów (BDNF) w hipokampie oraz receptory NMDA 41)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21861094
  • Obniża kortyzol zwiększając DHEA 42)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21617527
  • Działa synergicznie z kofeiną – 97mg l-teaniny i 40mg kofeiny znacząco poprawia koncentrację uwagi, podnosi wydajność poznawczą, niweluje zmęczenie i delikatnie stymuluje układ nerwowy. 43)Einöther, S. J. L., Martens, V. E. G., Rycroft, J. A., & De Bruin, E. A. (2010). l-Theanine and caffeine improve task switching but not intersensory attention or subjective alertness. Appetite, 54(2), 406-409.
  • Wykazuje działanie przeciwlękowe. Może być bardzo pomocna w przypadku schizofrenii 44)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15378679 45)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21208586
  • Kofeina plus teanina (działając synergicznie) polepszają funkcje kognitywne i zwiększają wydajność organizmu. 46)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18681988
  • Stosowana nawet w wysokich dawkach nie wykazuje żadnych skutków ubocznych. 47)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16759779
  • Redukuje trójglicerydy we krwi 48)iv.iiarjournals.org/content/18/1/55.long
  • Może zmniejszyć wagę ciała i ilość spożywanych pokarmów 49)iv.iiarjournals.org/content/18/1/55.long

 

Dawkowanie l-theaniny

Moja propozycja dawkowania dla dzieci autystycznych i tych, którzy mają ciągłe problemy żołądkowo-jelitowe. 50mg – 2x dziennie przez 5dni a następnie 100mg 3x dziennie(jeśli reakcja na 50mg jeśli nic negatywnego się nie dzieje). Dla dorosłych to samo tylko po po 5dniach dawek 100mg przejść na 2-3x 200mg.

 

Jaką l-theanine mogę polecić?

Wersje 100mg która można łatwo podzielić na pół ewentualnie wziąć podwójną dawkę, która zawiera dodatkowo zieloną herbatę ale bez kofeiny(ważny w przypadku młodych osób) można kupić tutaj  lub czystą l-teaninę stad

 

 

Post wydał Ci się wartościowy?a może po prostu mnie lubisz ;)?podziel się nim na Facebooku i go udostępnij!

Polub tego bloga na FB, gdzie znajdziesz też dodatkowe newsy, których tutaj nie publikuje https://www.facebook.com/zdrowiebeztajemnic

Literatura   [ + ]

1. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26828717
2. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27908701
3. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24762604
4. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26922362
5. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22331996
6. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25852135
7. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25925964
8. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18156395
9. link.springer.com/article/10.1007%2Fs00726-011-0847-9 researchgate.net/publication/311096358_Inhibitory_effects_of_L-theanine_on_airway_inflammation_in_ovalbumin-induced_allergic_asthma
10. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27396868
11. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21425373
12. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25896423
13. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24981317
14. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23324588
15. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19766184
16. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24710686
17. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25138052
18, 29. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4428023/
19. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23107346
20. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22214254
21. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17182482
22. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9566605
23. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27698535
24. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18452993
25. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23395732
26. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16930802
27. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26687755
28. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23097345
30. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26826962
31. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26164708
32. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24325390
33. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24654859
34. Kimura, K., Ozeki, M., Juneja, L. R., & Ohira, H. (2007). l-Theanine reduces psychological and physiological stress responses. Biological Psychology, 74(1), 39-45.
35. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2690246
36. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22019691
37. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22583898
38. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23233221
39. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22819553
40. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22935630
41. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21861094
42. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21617527
43. Einöther, S. J. L., Martens, V. E. G., Rycroft, J. A., & De Bruin, E. A. (2010). l-Theanine and caffeine improve task switching but not intersensory attention or subjective alertness. Appetite, 54(2), 406-409.
44. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15378679
45. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21208586
46. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18681988
47. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16759779
48, 49. iv.iiarjournals.org/content/18/1/55.long

Paciorkowiec Streptococcus oralis – dobry znajomy streptococcus mutans

Streptococcus oralis to paciorkowiec, bakteria gram dodatnia, która zasiedla bezzębną część jamy ustnej(np. u noworodka), a w momencie pojawienia się zębów przylega do ich powierzchni gdzie tworzy biofilm bakteryjny. Posiada w sobie autoinduktor-2(Al-2) co jest czynnikiem, dzięki któremu porozumiewa się z innymi bakteriami(tzw.komunikacja kworum – quorum sensing) przez co wytwarza biofilm bakteryjny(który powoduje po jakimś czasie próchnicę). Czynnik ten syntetyzowany jest przez enzym LuxS. Co jeszcze wiadomo o tej bakterii? Co wpływa na jego namnażanie się?1)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22493304 2)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15870324

 

Podstawowe informacje o paciorkowcu Streptococcus oralis

  • S.oralis z candidą działają synergicznie i zwiększają inwazję Candidy albicans. 3)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27190184 4)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22104105
  • Fluor z pasty do zębów powszechnie dostępnych kompletnie nie ziała na S.oralis 5)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27643392
  • Problemy ze streptococcusem oralisem mają kobiety z PCOS (podejrzewam, że to ze względu na wysoki poziom cukru/insuliny we krwi). 6)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25232962
  • S.oralis i S.mitis zwiększają szybkość gojenia się ran w jamie ustnej o 15% w ciągu 24h. 7)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25995981

 

Co powoduje paciorkowiec streptococcus oralis poza próchnicą zębów?

  • W rzadkich przypadkach może spowodować lewostronny niedowład połowiczny (porażenie mięśniowe). W tym przypadku wykryto go w płynie mózgowo-rdzeniowym. W innym przypadku spowodował ropnia mózgu 8)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/161595309) ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24713909
  • Powodują zapalenie wsierdza zwłaszcza w przypadku uszkodzonych zastawek serca co prowadzi do zastoinowej niewydolności serca. 10)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23413961
  • Rozkłada/dezaktywuje immunoglobuline IgG do swojego wzrostu 11)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7870469
  • Wytwarzając h2o2 powoduje zahamowanie działania układu odpornościowego(hamuje makrofragi i zapalny czynnik transkrypcyjny NFkappaBeta). 12)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28202416

 

Co zwalcza paciorkowca streptococcus oralis?

  • Bakterie z grupy lactobacillus hamują osadzanie się streptococcus oralis oraz formowanie przez niego biofilmu. 13)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/2710212714)postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/02/pf_2015_223-236.pdf
  • Olej z czarnuszki wykazuje b.dobre działanie vs streptococcus oralis15) postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/02/pf_2015_223-236.pdf
  • Lactobacillusy hamują tworzenie się biofilmu przez S.mutans i s.oralis. 16)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28193570
  • Nanosrebro prawdopodobnie działa na s.oralis 17)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22879961 18)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9002839
  • Ksylitol redukuje streptoccocusy w jamie ustnej 19)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21311610 20)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21196732
  • Mukdenia rossa(Aceriphyllum rossii ) to kwiat ogrodowy, z którego nalewka wykazuje działanie antybakteryjne względem s.oralis, s.sobrinus, s.salivarius i s.mutans. 21)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20492245
  • Jogurty z probiotycznymi bakteriami dość dobrze radzą sobie z streptococcusem oralisem(nieco mniej niż 50% zostaje zabitych podczas spożywania takiego jogurtu). 
  • Herbata oolong (ekstrakt) powstrzymuje przyleganie streptococcusów do powierzchni zębów czy tkanek w jamie ustnej. 22)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10529529
  • Pyrostegia powabna(Pyrostegia venusta ) to krzew/kwiat z którego nalewka hamuje S.mutans, Candide albicans i bardzo możliwe że i oralisa(s.mutans są cięższe do zwalczenia niż oralis) 23)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27279710
  • Miód(nie jest napisany jaki) rewelacyjnie hamuje streptococcusa anginosus i oralisa. 24)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9508952
  • Olejek kopaiwa(Copaiba Oil) wykazuje działanie antybakteryjne na wszystkie bakterie z grupy Streptococcus w jamie ustnej. 25)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27386004
  • Libidibia ferrea/Caesalpinia ferrea to drzewo z którego nalewka alkoholowa wykazuje właściwości antybakteryjne vs streptococcus oralis i mutans 26)ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3912047/
  • Goździkowiec jednokwiatowy – redukuje biofilm bakteryjny w jamie ustnej 27)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27652698 28)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22010405
  • Diclinanona calycina oraz Lacmellea gracilis – rośliny z Ameryki Południowej które wykazują dobre właściwości antybakteryjne względem S.oralis. 29)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18368234
  • Lactobacillus fermentum ACA-DC 179 wykazuje działanie antybakteryjne vs s.oralis. 30)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18077037
  • Propolis wykazuje działanie bakteriobójcze względem strep mutans, oralis i gronkowiec złocisty jak i również vs pałeczka ropy błękitnej. 31)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27802316 32)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26106649
  • Siarkowodór jest zabójczy dla streptococcus oralis i jego biofilmu jednak jego efektywność zależna jest od poziomu glutationu w komórkach. 33)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26801579
  • Guma do żucia zbiera bakterie z jamy ustnej dzięki czemu jest to łatwy sposób pozbycia się ich. 34)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25602256
  • Czerwone wino wykazuje działanie antybakteryjne względem F.nucleatum i S.oralis. 35)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24773294
  • Croton nepetaefolius oraz Euphorbia (Jing Da Ji) to rośliny, które mają w sobie substancje hamujące wytwarzanie biofilmu bakteryjnego przez bakterie z grupy streptococcus takich jak mutans, salivarius, oralis, sobrinus, sanguinis czy mitis. 36)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22119044
  • Sok z żurawiny hamuje przyleganie bakterii (nie tylko w jamie ustnej ale też i np.w drogach moczowych) jak i formowanie biofilmu bakteryjnego przez streptococcusy oraz e.coli. 37)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15107065
  • Ekstrakt z rozmarynu(w formie nalewki) hamuje wzrost s.mutans i oralis

 

 

Post wydał Ci się wartościowy?a może po prostu mnie lubisz ;)?podziel się nim na Facebooku i go udostępnij!

Polub tego bloga na FB, gdzie znajdziesz też dodatkowe newsy, których tutaj nie publikuje https://www.facebook.com/zdrowiebeztajemnic

Literatura   [ + ]

1. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22493304
2. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15870324
3. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27190184
4. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22104105
5. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27643392
6. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25232962
7. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25995981
8. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16159530
9. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24713909
10. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23413961
11. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7870469
12. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28202416
13. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27102127
14. postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/02/pf_2015_223-236.pdf
15.  postepyfitoterapii.pl/wp-content/uploads/2016/02/pf_2015_223-236.pdf
16. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28193570
17. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22879961
18. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9002839
19. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21311610
20. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21196732
21. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20492245
22. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10529529
23. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27279710
24. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9508952
25. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27386004
26. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3912047/
27. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27652698
28. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22010405
29. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18368234
30. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18077037
31. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27802316
32. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26106649
33. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26801579
34. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25602256
35. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24773294
36. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22119044
37. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15107065

Meningokoki i gonokoki czyli Neisseria meningitidis i sepsa oraz gonorrhoae i rzeżączka

Meningokoki (do których należy Neisseria meningitidis, dwoinka zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych) jest to gram negatywna bakteria, wywołującą zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i posocznicę / sepse (tzw.choroba meningokokowa), jak i także  zapalenie płuc, zapalenie stawów, zapalenie ucha środkowego, zapalenie nagłośni, zapalenie osierdzia i wsierdzia, zapalenie szpiku kostnego, zapalenie spojówek, zapalenie gardła i inne. 1)karger.com/Article/Abstract/324008 Do zakażenia dochodzi przez bezpośredni kontakt lub drogą kropelkową na odległość do 1 m.
Bezobjawowych jest ok. 10% przypadków. Szczepy izolowane od nosicieli zazwyczaj nie są patogenne. Choroba występuje tylko u 1 na 1000–5000 osób, u których doszło do kolonizacji nosogardła.

 

Co sprzyja infekcji meningokokami?

Czynnikami sprzyjającymi zachorowaniu są przeważnie choroby autoimmunologiczne (dominacja limfocytów th2) czy też leczenie immunosupresyjne zatem ogólno pojęte osłabienie układu odpornościowego(niskie limfocyty th1). Dodatkowy czynnik ryzyka stanowi poprzedzająca infekcja dróg oddechowych, czynne i bierne palenie papierosów czy też infekcja wirusem HIV.  Zapadalność na inwazyjną chorobę meningokokową w Europie waha się od 0,1/100 000 mieszkańców (Rumunia) do 9,3/100 000 ­(Irlandia) . W ostatnich latach zapadalność na tą chorobę meningokokową w Polsce wynosiła w Polsce mniej niż 10 osób/100 000 mieszkańców(także straszenie meningokokami (i szczepionkami) w Polsce jest totalnie bezzasadne – więcej osób potknie się o nierówne płyty chodnikowe i umrze niż zaliczy zgon spowodowany meningokokami).  2)Skoczyńska A., Kadłubowski M., Hryniewicz W.: Inwazyjna choroba meningokokowa i inne bakteryjne zakażenia ośrodkowego układu nerwowego – zasady postępowania, ?-medica Press, Bielsko–Biała 2004.

 

Sposób działania meningokoka Neisseria meningitidis

Bakteria ta w zakażonym organizmie znajduje się częściowo wewnątrz, częściowo zewnątrz białych krwinek . Meningokok ma również zdolność do szybkiej zmiany swoich antygenów powierzchniowych, dzięki czemu przełamuje mechanizmy obronne żywiciela i dzięki temu szybciej rozwija się infekcja. Bakteria ta wytwarza otoczkę, za pomocą której możliwe jest przeżywanie patogenu we wrogim środowisku- wewnątrz naczyń krwionośnych gospodarza. 
Neisserią meningitidis może zarazić się każdy bez względu na wiek jednak najbardziej narażone na zakażenia są  dzieci oraz młodzież. Meningokoki żyją w wydzielinie jamy nosowo-gardłowej, a także w jamie ustnej człowieka.Diagnoza schorzeń wywołanych przez meningokoki niestety jest bardzo trudna. A to za sprawą tego, że pierwsze objawy zakażenia nie różnią się zwykle od objawów towarzyszących przeziębieniu lub grypie. Choroba meningokokowa rozwija się szybko i ma bardzo ciężki przebieg.

 

Jakie objawy mogą wskazywać na infekcję meningokokami?

  • podwyższona temperatura ciała (ponad 38°C lub poniżej 36°C)
  • przyśpieszone tętno( do ponad 90/min)
  • przyśpieszony oddech( ponad 20/min. lub PaCO2 < 32 mm Hg)
  • leukocytoza (ponad 12 000 /_l (mm3)) lub leukopenii (poniżej 4 000 / _l (mms) ), bądź pojawienie się ponad 10% niedojrzałych postaci granulocytów obojętnochłonnych we krwi 
  • No i naturalnie SEPSA, której objawy to zaburzenia czynności układu krążenia, układu oddechowego, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia metaboliczne i parę innych.

 

Najczęstszym objawem sepsy meningokokowej jest pojawiające się na samym początku zakażenia dreszcze, które to wywoływane są wydzielaniem toksyn przez drobnoustroje do krwi. Rozwojowi choroby towarzyszy zwykle wysoka gorączka i to taka nie regularna typu 37-40 i nagły spadek lub długo utrzymująca się różnica temperatur ale nie spadająca poniżej 37stopni. To samo jest z ciśnieniem tętniczym – występuje spadek i nagłe przyspieszenie do 120-140/min. Niedociśnienie i rozwijający się zespół wykrzepiania wewnątrznaczyniowego – tzw. DIC (disseminated intravascular coagulation), powodują sinicę części obwodowych (tj. kończyny, nos, uszy). W zespole DIC endotoksyna wytwarzana przez N.meningitidis, powoduje aktywację układu krzepnięcia. Zazwyczaj wśród objawów pojawia się również bladość skóry z żółtym odcieniem, a także wylewy oraz wybroczyny skórne. Wybroczyny skórne, a szczególnie plamica wskazują na obecność Neisseria meningitidis.

 

Ze strony układu pokarmowego często obserwowanymi dolegliwościami są pojawiające się nudności, wymioty a także biegunka. Miejscowe zmiany spowodowane wniknięciem zarazków, polegają na powstawaniu ognisk martwicy- często krwotocznej oraz na tworzeniu się charakterystycznych ropni. Zmiany te mogą dotyczyć wszystkich tkanek, dając w zależności od umiejscowienia różne objawy kliniczne( zapalenie płuc, mięśnia sercowego, ropnie nerek itp.) 
W badaniach laboratoryjnych u chorych z posocznicą stwierdza się m.in. niedokrwistość, małopłytkowość, trzycyfrowy OB, podwyższenie stężenia mocznika, kreatyniny. W niektórych przypadkach diagnozowany jest także odczyn białaczkowy. To tyle z czystej,ogólnej teorii.3) laboratoria.net/artykul/11848.html

4)Brzozowski R,2001. Vademecum lekarza praktyka. Wydanie I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL: 163-169.5)Gumułka WS, Rewerski W,1992.Encyklopedia zdrowia, tom I. Wydanie I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN: 1043-1044.6)Herold G,2008. Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy, tom II. Wydanie V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL: 1143-1146.7)Irving W, Boswell T, Ala’Aldeen D,2008. Mikrobiologia medyczna. Krótkie wykłady. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN: 173-174; 316-322; 379-383.8)Kassura B,1974.Choroby zakaźne i inwazyjne. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydanie I. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw lekarskich: 94-95; 124-127.9)Płusa T, Targowski T, 2008. Postepowanie u chorych na sepsę. Pol. Merk. Lek., 2008, XXIV, Supl. 2, 3310)Gierek D, Kuczera M, Dąbek J, Piłat D, Kurtok-Nowak A, 2011. Analiza leczenia chorych z ciężką sepsą w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Górnośląskiego Centrum Medycznego. Anestezjologia Intensywna Terapia, 2011,XLIII,1; 22-2811)Motak A,1967. Choroby zakaźne. Wydanie V. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich: 140-14512)baxter.com.pl/conditions/infectious_diseases/sub/meningitis2.html13)eioba.pl/a/1k8j/sepsa-co-warto-wiedziec14)meningokoki.info.pl15)

sepsa.pl16)Centers for Disease Control and Prevention: Meningococcal disease, [w:] Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases, red.: Atkinson W., Hamborsky J., McIntyre L., Wolfe S., Public Health Foundation, Washington DC 2007, 271–82.

 

Jakie ciekawe informacje można znaleźć na temat gonokoków takich jak Neisseria gonorrhoae?

Rzeżączka jest jedną z najbardziej znanych chorób wenerycznych. Nieleczona ,może doprowadzić do trwałych, groźnych dla zdrowia, powikłań. Jest chorobą zakaźną układu moczowo-rozrdoczego. Wywołuje ją bakteria dwoinki – Neisseria gonorrhoae, znana potocznie jako gonokok. Do zarażenia gonokokiem Neisseria gonorrhoae dochodzi w wyniku kontaktów seksualnych(wszystkich – nie tylko tych klasycznych 😉 ). Co nie ciekawe, gonokok może się dostać do organizmu także w wyniku zakażenia pośredniego (np. przez używanie ręcznika zarażonej osoby, siadanie na muszli klozetowej, na której bytują bakterie itp.).

 

Jak rozpoznać rzeżączkę?

U mężczyzn pierwsze objawy rzeżączki mogą pojawić się nawet do dwóch tygodni po zarażeniu gonokokiem. Najbardziej charakterystycznymi symptomami choroby jest ból cewki moczowej, nasilający się przy próbie oddania moczu oraz ropna wydzielina z cewki moczowej. Sporadycznie może pojawiać się również obrzęk w okolicach jąder oraz zapalenie żołędzia.U kobiet objawy mogą pojawić się w ciągu ok. tygodnia-dwóch od zarażenia gonokokiem. Do najczęstszych należy ból i pieczenie przy oddawaniu moczu, ropne upławy z pochwy czy bóle w podbrzuszu.

 

Jak wykryć rzeżączkę spowodowaną gonokokiem Neisseria gonorrhoe?

Badanie laboratoryjne wydzieliny z cewki moczowej u mężczyzn, a w przypadku kobiet – z wydzieliny pochwowej. Wydzielinę bada się pod kątem występowania DNA gonokoka rzeżączki.

 

Jakie są ewentualne powikłania nieleczonej rzeżączki?

Rzeżączka jest bardzo niebezpieczną chorobą, która nieleczona bądź źle leczona może doprowadzić do wielu, groźnych dla ludzkiego zdrowia i życia, powikłań. Te najpoważniejsze to:

  • zwiększenie podatności na choroby przenoszone drogą płciową,
  • niepłodność (zarówno u kobiet, jak i mężczyzn),
  • problemy z ciążą (ciąża pozamaciczna, ślepota u noworodka zarażonego przy przejściu przez drogi rodne kobiety),
  • zapalenia narządów wewnętrznych, stawów, oka,
    możliwość uszkodzenie serca.
    17)choroby-weneryczne.com/ch/rzezaczka.php

 

No dobra, a co mówią badania na temat Meningokoka Neisseria meningitidis i gonokoka gonorrhoae?

  • Ból stawów rzadko jest powikłaniem posocznicy meningokowej. Przypadek 29latka który miał właśnie taki problem wraz z obrzękiem stawów i wybroczynami. Sprawcą była Neisseria meningitidis. 18)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25694633
  • Oporność Neisseria meningitidis na antybiotyki z różnych ich grup została udowodniona 19)ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3910782/. Neisseria g. z kolei ma w sobie jedną porynę – PorB co powoduje antybiotykooporność. 20)ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3910782/
  • W jednym z badań gonokoki znaleziono(u homoseksualnych mężczyzn jeśli to ma jakieś wogóle znaczenie) w cewce moczowej, odbytnicy i gardle, natomiast meningokoki w cewce moczowej i odbytnicy. 21)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6826712
  • Neisseria g. pobiera żelazo z transferyny 22)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3126143
  • N.meningitidis przechodzi bariere krew mózg i aktywuje mikroglej oraz astrocyty(komórki układu odpornościowego mózgu). Mikroglej wytwarza cytokinę przeciwzapalną IL-10 aby zniwelować stany zapalne wywołane przez tego meningokoka. 23)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16419089
  • Neisseira gonorrhoeae zwiększa poziomy przeciwzapalnej cytokiny IL-10. 24)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22844448
  • Neisseira meningitidis zawiera na swojej powierzchni białko NadA dzięki którym przylega do powierzchni nabłonka oraz może zwiększyć stany zapalne.25)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23240160
  • Neisseira g. często infekuje drogi rodne kobiet. Zwiększa tam cytokinę IL-17 jednak jej zablokowanie powoduje wydłużenie walki organizmu z infekcją ze względu na niską produkcje neutrofili. 26)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20107432
  • Neisseria g. jest odporna na ataki neutrofili(komórki układu odpornościowego), gdyż wytwarza czynniki wirulencji które ją przed nimi bronią. 27)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25605868
  • Geny GyrA i parC w/w bakterii są odpowiedzialne za jej odporność na antybiotyk ciprofloksacynę.
  • Neisseria meningitidis jest bakterią infekującą nosogardziel u ludzi. Posiada na swojej powierzchni takie białka jak Opa i Opc dzięki którym przylega do komórek organizmu człowieka. Z kolei poryny A i B pozwalają na przyleganie i penetrację komórek. Białko fhbp z kolei wraz z czynnikiem H pozwalają jej przetrwać w krwii czowieka a białko NadA powoduje stany zapalne poprzez pobudzanie cytokin zapalnych. 28)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23240160

 

Co wykazuje działanie antybakteryjne względem Meningokoków i gonokoków (jakimi są bakterie z grupy Neisseria) 

  • Cussonia to drzewo z którego kory/liści nalewka działa na pseudomonas aeruginosa, gronkowca zlocistego oraz na Neisseria gonorrhaoeae. 29)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20298772
  • Terminalia macroptera to drzewo z którego związki wykazują dzialanie antybakteryjne względem neisseria 30)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12480115
  • Jacaranda cuspidifolia to kolejne (nieznane mi) drzewo z posiadające w sobie działanie antybakteryjne vs neisseria g. jak i też vs syfilis, streptococcus pyogenes, gronkowiec złocisty, staphylococcus epidermidis, enterobacter aerogenes. (nalewka) 31)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21663482
  • Physalis angulata to roślina, która zawiera w sobie związki takie jak physalin B,D,F i G, wykazuje właściwości antybakteryjne względem gronkowca złocistego, e.coli, candida albicans oraz neisseria g. 32)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16410969
  • Coscinium fenestratum(yellow vine) to roślina z której ekstrakt z łodygi wykazuje działanie bakteriobojcze względem neisseria g. Wynika to z obecności berberyny – substancji bakteriobójczej (i nie tylko). 33)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19429310
  • Arctostaphylos uva ursi (kinnikinnick or bearberry)(Mącznica lekarska), Hydrastis canadensis (goldenseal)(Gorzknik kanadyjski), Prunus serotina (black cherry)(Czeremcha amerykańska) i Rhodiola rosea (roseroot)(Różeniec górski) wykazują działanie antybakteryjne względem neisseria g. 34)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21301385
  • Lactobacillus crispatus hamuje wzrost neisseiria g. oraz gardnerella vaginalis 35)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26652855
  • Sok z jagód (i zapewne same jagody) hamuje przyleganie neisseria meningitidis do komórek nabłonka(takie samo działanie ma np. sok z żurawiny) 36)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21086548 37)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21086548
  • Lactobacillus gasseri również hamuje nesseira g. 38)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21329492
  • Dąb ostrolistny(Quercus ilex), a dokładniej nalewka z liści wykazuje działanie przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne. Zwalcza Alterneria alternata, Aspergillus flavus, Fusarium oxysporum, Penicillum spp., Candida Albicans oraz Brucella, Bacillus, Enterobacter, Neisseria, Pseudomonas i Escherichia coli. 39)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15103667
  • Bazylia azjatycka(Ocimum sanctum) (nalewka z liści) – eugenol to substancja zawarta w tej odmianie bazyli, działająca na Neisseiree gonnorhoeae. 40)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18565739
  • Drynaria quercifolia(jakaś odmiana paproci) i Annona squamosa (flaszowiec łuskowaty – krzew) – ekstrakty z tych roślin wykazują dzialanie antybakteryjne względem neisseria gonorrhoeae 41)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15668617
  • Niskie poziomy l-cystyny hamują wirulencję N.gonorrhoeae. 42)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22138345
  • Spermina(wytwarzana przez spermidyne a ta znajduje się w męskiej spermie) powoduje zahamowanie tworzenia biofilmu bakteryjnego przez Neisserie g. 43)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23506248
  • Świeży czosnek działa bakteriobójczo na enterococcus faecalis, neisseria gonorrhoeae i gronkowca zlocistego(zmiażdzyć, odczekać 5min i zjeść, jeśli jest w buzi to przezuwać z np.posiekaną marchewką przez pare minut). 44)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16041728
  • Irvingia gabonensis(Mango Afrykańskie)(nalewka z kory drzewa) zawiera w sobie szereg substancji które wykazują działanie bakteriobójcze względem Neisseria g. jak i względem Candida. 45)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17766070
  • Strączyniec oskrzydlony(Cassia alata) to roślina z Ameryki Południowej z którego nalewka z liści i korzenia wykazuje działanie antybakteryjne względem Neisseria g. 46)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25834492
  • Pinocembrin to flawon, który wykazuje działanie antyoksydacyjne i antybakteryjne względem Neisseria g. Zawarty jest w liściach damiana(Turnera diffusa), propolisie i chińskim imbirze(Boesenbergia rotunda). 47)en.wikipedia.org/wiki/Pinocembrin 48)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20921932
  • Tarchonanthus camphoratus i to drzewo Afrykańskie z którego ekstrakt wykazuje b.dobre działanie anty neisseria g. 49)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20561928
  • Terminalia paniculata to drzewo z którego korzenia(ekstrakt) wykazano w badaniu działanie antybakteryjne względem neisseira g., candida albicans (grzyb) oraz h.ducreyi. 50)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25427632
  • Probiotyk L. casei DG wykazuje działanie bakteriobojcze względem Neisseria genera a Lactobacilus acidophilus LA-5 i Bifidobacterium BB-12 bakteriostatyczne względem tej bakterii. 51)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27031452
  • Wysokie dawki nystatyny hamują N.gonorrhoeae 52)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/404273
  • Probiotyk Lactobacillus jensenii hamuje przyleganie bakterii neisseria g. do śródbłonka. 53)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20385752
  • Luteolina(nie mylić z luteiną!) hamuje namnażanie się neisseria g. 54)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11297015
  • Lactobacillus crispatus and Lactobacillus jensenii poprzez produkcję h2o2 chronią kobiece genitalia przed neisserią g. 55)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12438404
  • Terminalia macroptera (ekstrakt z liści) wykazuje działanie antybakteryjne względem n.gonorrhoeae 56)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12076813
  • Czepetka kuminowa(Syzygium cumini) oraz roślina o nazwie Bridelia retusa wykazują działanie antybakteryjne względem n.gonorrhoeae 57)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25427632
  • Praktycznie wszystkie probiotyki, które wytwarzają h2o2 hamują neisseria g. 58)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7963715
  • Nienasycone długołańcuchowe kwasy tłuszczowe(od C16 do C20 np.kwas palmitynowy czy arachidowy) hamują wzrost neisseria gonorrhoae(ma to związek z przepuszczalnością ściany komórkowej tej bakterii). 59)ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC421119/ 60)pl.wikipedia.org/wiki/Kwasy_tłuszczowe
  • Szałwia czerwona(Dan Shen / Salvia miltiorrhiza) posiada w sobie substancję salvianolic acid B, która przeciwdziała infekcji meningokokami oraz hamuje ich przyleganie do komórek. 61)ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26758445

 

 

Post wydał Ci się wartościowy?a może po prostu mnie lubisz ;)?podziel się nim na Facebooku i go udostępnij!

Polub tego bloga na FB, gdzie znajdziesz też dodatkowe newsy, których tutaj nie publikuje https://www.facebook.com/zdrowiebeztajemnic

Literatura   [ + ]

1. karger.com/Article/Abstract/324008
2. Skoczyńska A., Kadłubowski M., Hryniewicz W.: Inwazyjna choroba meningokokowa i inne bakteryjne zakażenia ośrodkowego układu nerwowego – zasady postępowania, ?-medica Press, Bielsko–Biała 2004.
3. laboratoria.net/artykul/11848.html
4. Brzozowski R,2001. Vademecum lekarza praktyka. Wydanie I. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL: 163-169.
5. Gumułka WS, Rewerski W,1992.Encyklopedia zdrowia, tom I. Wydanie I. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN: 1043-1044.
6. Herold G,2008. Medycyna wewnętrzna, repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy, tom II. Wydanie V. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL: 1143-1146.
7. Irving W, Boswell T, Ala’Aldeen D,2008. Mikrobiologia medyczna. Krótkie wykłady. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN: 173-174; 316-322; 379-383.
8. Kassura B,1974.Choroby zakaźne i inwazyjne. Podręcznik dla studentów medycyny. Wydanie I. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw lekarskich: 94-95; 124-127.
9. Płusa T, Targowski T, 2008. Postepowanie u chorych na sepsę. Pol. Merk. Lek., 2008, XXIV, Supl. 2, 33
10. Gierek D, Kuczera M, Dąbek J, Piłat D, Kurtok-Nowak A, 2011. Analiza leczenia chorych z ciężką sepsą w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii Górnośląskiego Centrum Medycznego. Anestezjologia Intensywna Terapia, 2011,XLIII,1; 22-28
11. Motak A,1967. Choroby zakaźne. Wydanie V. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich: 140-145
12. baxter.com.pl/conditions/infectious_diseases/sub/meningitis2.html
13. eioba.pl/a/1k8j/sepsa-co-warto-wiedziec
14. meningokoki.info.pl
15.

sepsa.pl

16. Centers for Disease Control and Prevention: Meningococcal disease, [w:] Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases, red.: Atkinson W., Hamborsky J., McIntyre L., Wolfe S., Public Health Foundation, Washington DC 2007, 271–82.
17. choroby-weneryczne.com/ch/rzezaczka.php
18. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25694633
19, 20. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3910782/
21. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/6826712
22. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/3126143
23. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16419089
24. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22844448
25, 28. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23240160
26. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20107432
27. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25605868
29. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20298772
30. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12480115
31. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21663482
32. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16410969
33. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19429310
34. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21301385
35. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26652855
36, 37. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21086548
38. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21329492
39. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15103667
40. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18565739
41. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/15668617
42. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22138345
43. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23506248
44. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16041728
45. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17766070
46. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25834492
47. en.wikipedia.org/wiki/Pinocembrin
48. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20921932
49. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20561928
50, 57. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25427632
51. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/27031452
52. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/404273
53. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20385752
54. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11297015
55. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12438404
56. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12076813
58. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7963715
59. ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC421119
60. pl.wikipedia.org/wiki/Kwasy_tłuszczowe
61. ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26758445
1 2 3 55

Darowizna edukacyjna

Jeśli podoba Ci się ten blog, wspomóż mniejszą lub większą kwotą moją edukację w zakresie medycyny alternatywnej (kursy/szkolenia, książki, urządzenia).

Najbliższe artykuły

  • Zaparcia i problemy z wypróżnianiem się – przyczyny zaburzonego pasażu jelitowego
  • Receptor hormonalny FXR – tworzenie kwasów żółciowych,pobudzanie żółci, ochrona wątroby i równowaga neurotransmiterów pod kontrolą!
  • Fascykulacje mięśni – czyli skórcze włókien mięśniowych – ich przyczyny i mechanizmy powstawania
  • Owsiki – co powodują te pasożyty?co na nie działa?

Archives

stat4u
www.zdrowiacizycze.pl
www.pmdproperties.pl